Előszó

Permultum valet ad culturam Hungaricam alma Universitas Vitebergensis, quam tot studiosi Hungarici inde ab anno 1522 frequentabant, ut suum proprium coetum conficerent et propriam bursam haberent eorumque multi perfectis studiis ibidem professores adhiberentur. Quorum praeclarissimus Georgius Michaelis Cassai, professor et decanus facultatis philosophicae, ante mortem suam anno 1724 res familiares et bibliothecam suam "utilitati et aedificationi Alumnorum Pannonum consecravit", quo facto fundamentum "Bibliothecae Nationis Hungaricae Vitebergensis" et stipendiorum hodiernorum iecit. Fundatio haec Hungarica anno 1817 occasione consociationis Universitatum Vitebergensis et Halensis Halas Saxonum transmigravit et etiam nostro tempore separatim administratur.

Haec bibliotheca ex eo tempore donatione non-nullorum et praecipue ditissima collectione Michaelis Rotarides multis Hungaricis operibus locupletata est, quae in patria illis adversariis temporibus dissipata sunt. Praefectus huius bibliothecae, Dr. Carolus Gerhard, Director Bibliothecae Universitatis Halensis, primus notam reddidit hanc bibliothecam in opere, quod inscribitur: Beiträge zur Bücherkunde und Philologie August Wilmanns gewidmet Leipzig 1903, p. 139-158. De vita autem Georgii Michaelis Cassai et Michaelis Rotarides scripsit Ladislaus Bartholomaeides sub titulo: Memoriae Ungarorum qui in alma condam Universitate Vitebergensi a tribus proxime concludendis seculis studia in ludis patriis coepta confirmarunt. Pesthini 1817.

Cum annis 1905-1907 in Universitate supradicta studia litterarum persequerer, libri a me nunc editi in manum meam pervenerunt, quos unicos esse e capite libelli menstrui "Protestáns Egyházi és Iskolai Lap" cursus 29. annui 1886 p. 1301 et cursus eiusdem annui libelli menstrui "Magyar Könyvszemle" p. 259 e calamo Colomanni de Révész id est ex opere Caroli Szabó: Régi Magyar Könyvtár, Budapest 1879, p. 556, Nr. 1374 cognovi.

Magno mihi gaudio est, quod stipendio publico Excellentissimi ac Illustrissimi Domini Comitis Alberti Apponyi, Ministri Cultus et Institutionis Publicae Regii Hungarici adiutus pristinum meum desiderium editione horum librorum explere possum, quam ob rem Benignissimo Domino Comiti et hoc loco gratias ago. Non minus obiigatus sum Clarissimo Domino Directori Dr. Carolo Gerhard et Celeberrimo Domino Custodi eiusdem bibliothecae Dr. Henrico Reinhold, quod mihi occasionem utendi libris dederunt.

Postremo commemorandum esse puto bibliothecam nationis Hungaricae universitatis Halensis cum Vitebergensi consociatae eiusque libros unicos sub titulo: "A halle-wittenbergi magyar Könyvtár és unikumai" materna lingua notos reddendos ac aestimaudos esse.