Efraim Klein
Specimen enucleatioris grammaticae hungaricae...
Praefatio
Vtinam scholarum moderatores in eam curam incumberent, qui iuuentus scholastica exerceretur in lingua Hungarica modo eodem, quo exercitari in lingua Latina solet. Illius peritia prodesset multo pluribus, quam quidem huius, Latina discimus extra fines Latii. Cur non aequo studio et Hungarica extra territoria pagorum et oppidorum Hungaricorum. Quis Hungarorum proficiscitur Aureliam ad perdiscendam linguam Gallicam? Attamen quam bene multi ex Hungaris, et optime callent, et scitissime pronunciant eandem, quamuis oras Gallicas nunquam adiuerint. Scholares miselli, futuri maximam partem opifices, iique nundinatores, imbuuntur Latinis, ex quorum tractatione aut cognitione primis tantum (vt aiunt) labris degustata, nihil, certe valde parum, vtilitatis sperare eorundem pars maxima audet, si discesseris ab infelice illa et dolorosa gloriatione eorundem, se adultiore factos iam fere penitus dememinisse, quae adolescentuli vel leuiter, nec ea sine molestia maxima, ex Latinis arripuerant. Ediscere Hungarica referret plurimorum; cum addiscere Latina intersit scholarium paucissimorum. Qua de causa praestaret, discere linguam Hungaricam a magistris vtriusque linguae, tam Hungaricae, quam vernaculae peritis, qui eandem, tum scienter, tum minore temporis dispendio, edocere in publico ludo litterario valerent. Vtinam huic voto ad commodum publicum annuerent Scholarchae scientissimi, doctissimi!