Tétel adatlapja
VisszaCÍMLAP

Cimeliotheca Musei Nationalis Hungarici sive Catalogus historico-criticus antiquitatum, raritatum, et pretiosorum cum bibliotheca antiquaria, et numaria eiusdem instituti

CONSPECTUS CATALOGI, PRAEFATIO


Conspectus catalogi


Sectio prima. Collectanea sphragistica
  §. I. Typaria Regum, Reginarum, et Principum Regiorum Hungariae
  §. II. Principum Transsilvaniae
  §. III. Episcoporum, Abbatum, Praepositorum, Capitulorum, Canonicorum
  §. IV. Ordinum Religiosorum, Monasteriorum
  §. V. Comitatuum, Civuitatum, Oppidorum
  §. VI. Officiorum, et Magistratuum
  §. VII. Societatum, Institutorum, Coetuum
  §. VIII. Annuli Signatorii, et Typaria Familiarum

Sectio secunda. Antiquitates, et rarietates varii generis, et pretii
  §. I. Calices
  §. II. Ollae, et Vasa
  §. III. Urcei, Amphorae, et Lagenae
  §. IV. Scyphi, et Pocula
  §. V. Paterae, et Scutulae
  §. VI. Cultri, Fuscinae, et Cochlearia
  §. VII. Thecae, Pixides et Cistulae
  §. VIII. Tabulae pictae, caelatae , et mussiuae
  §. IX. Statuae, et Protoma medii, ac recentioris aevi
  §. X. Annuli varii
  §. XI. Gemmae, et Conchae caelatae, aliaque varii generis Lithoglyphica
  §. XII. Mundus muliebris varius
  §. XIII. Iocularia, et Utensilia
  §. XIV. Signa Ordinum, Confraternitatum
  §. XV. Monumenta sacra

Sectio tertia. Arma antiqua varii generis, et formae
  §. I. Vexilla, Tubae, Tympana, et Statuae
  §. II. Mucrones, Sicae, etc.
  §. III. Pugiones
  §. IV. Enses, Gladii diuersae formae
  §. V. Gladii memorabiles
  §. VI. Frameae Hungaricae
  §. VII. Hastae, Lanceae, et Secures
  §. VIII. Clauae, et Cambucae
  §. IX. Catapultae, Arcus, Tela , Iacula, et Sagittae
  §. X. Sclopi maiores, et minores
  §. XI. Pyrothecae
  §. XII. Antiquae machinae bellicae, et Globi
  §. XIII. Loricae, Thoraces, Galeae, et Manicae
  §. XIV. Calcaria, et Stapiae
  §. XV. Instrumenta castrensia
  §. XVI. Tropaea

Sectio quarta. Antiquitates Graceae, et Romanae
  §. I. Statuae aereae
  §. II. Statuae, et Protoma ex lapide, testa, osse, etc.
  §. III. Tabulae votiuae
  §. IV. Typaria, Annuli, et Gemmae caelatae
  §. V. Arma varii generis
  §. VI. Vasa, Paterae, Ollae, et Amphorae
  §. VII. Instrumenta, et Fragmenta miscellanea
  §. VIII. Fabricata vitrea
  §. IX. Opera testacea, et fictilia

CATALOGUS BIBLIOTHECAE ANTIQUARIAE, ET NUMARIAE MUSEI NATIONALIS HUNGARICI
Partitio Catalogi
  §. I. Catalogi Numorum, et Antiquitatum
  §. II. Lexica rei numariae, et antiquariae
  §. III. Antiquitates Aegyptiorum, Hebraeorum, aliorumque veteris, et medii aevi Populorum
  §. IV. Institutiones antiquitatum Etruscarum, Graecarum, et Romanarum
  §. V. Lucubrationes antiquitatum specialium
  §. VI. Antiquitates geographicae, topographicae, hodeporicae, et historicae
  §. VII. Interpretationes Statuarum Columnarum, Marmorum, Aedificorum antiquorum, Ruderum, variorumque Lapidum


Praefatio

Conspectum Cimeliothecae Hungaricae, multorum votis expetitum, in publicam dimittere lucem, gestit animus, neutiquam complexurum thesauros, qui se se singulari gemmarum, aurique, et argenti copiosi adparatu commendent, sed, qui raritate, et elegantia, rerum peritos reddere possint attentissimos. Multa enim iam praesto sunt, quae alibi frustra quaesiueris, plurima vero, quae eruditioni historieae, vel artisticae cumulate famulentur. Quia tamen ad sustinendam Nationis dignitatem nondum sufficere putarentur, longeque plures, ac summi valoris cupedias, in gazophylaciis illustrium Familiarum, immo etiam apud priuatos Ciues, per regnum dispersas, reperiri, exploratissimum haberetur, paulisper adhuc conticendum existimauimus.

Verum, percrebescentibus cum graui nationalis Instituti iniuria ingratis rumoribus, mutandum erat consilium. - Actutum enim manum operi admouimus, ne praeclarissimorum Ciuium nomina diutius celarentur, quorum liberalitate nobilissimo huic theatro sine cunctatione fundamenta iacta sunt. - Cimeliothecae Hungaricae parua licet adhuc nonnulli subsannent initia, prospicere tamen ex specula integrum est, sub aegide Serenissimi Archiducis IOSEPHI, Proregis Benignissimi, praesentis aetatis consilia olim largissime succollanda. - Hungaria enim nunquam non numerauit viros, qui priuatis vtilitatibus publicas, mortalibus aeternas, anteferre, multoque diligentius Patriae consulere, quam facultatibus consueuerunt. - Maturitas duntaxat praestolanda est: ignoti vtique nulla tamdiu esse potest cupido, donicum non audiatur, videatur, legatur, et intelligatur, quanto ardore vicini Styri, Moraui, et Bohemi nostra in hoc genere aemulari, immo anteuertere nitantur studia.

Non ergo cunctandum, sed agendum, si rem, secundis auibus, pro Patriae gloria, ornamento, et emolumento, bene ceptam, constabilire cupimus: nec etiam deliberandum, quid recipi debeat, sed selectum amplioris affluentiae posteris reliquendum esse. - Primordia enim talismodi Institutorum delectum non patiuntur, sed quibuscunque accessionibus amplificari, et ditari peroptant, vt otius perficiantur. - Longa quippe pensitatione non promouentur, sed in ipso ortu non raro adhaerent, et antequam ad perfectionem deducantur, iam concidunt - Hac de caussa, non expectatis amplioribus digniorum speciminum suppetiis, sed repudiatis molestiis, muneris esse duxi, eorum sine mora implere desideria, qui auidissime flagrant nouisse, e tenebris protractas opes, quae huc influxerunt, vt magnanimitatis Hungaricae prostarent monumenta. Quum id promtissime praestare dedi operam, nullius me, spero, criminis arguendum. Iactent, per me licet alii, atque alii diuitias suas, easque imbecillae publici Instituti suppellectili opponant, turgeant fortunis, quas a Maioribus acceperunt, aut, quas ipsi ad magnificentiam generis, et ad celebritatem nominis multo aere congregant. - Nihilominus, si occultentur, huiusmodi conatus duntaxat vanam sapiunt gloriam, quae non communis vtilitatis, sed opulentiae scopum sequitur. - Nos eorum solum memoramus nomina, atque dona, quos generosus moderatur animus, quibus nunquam voluntas, sed occasio deerat gratificandi prisci aeui congiariis, eaque Patriae immolandi, vt non modo oculos oblectarent, sed etiam artium, et scientiarum commodis assatim suffragarentur.

Veniam proinde ab aristarchis aeui nostri me impetraturum confido, si illa, quae annunciamus, eorum palato minus arrident, et quae adesse cupiunt, non inuenerint. - Meminisse istos velim, omnia, quae fiunt, quaeue in orbe aguntur, quantumuis diligentissime, semper tamen leuioribus principiis ab ipsa rei natura praetexta esse, et nec Romam vno, eodemque temporis puncto ad suum splendorem, atque magnitudinem assurrexisse, sed pedetentim, interiecto spatio, paratius, accuratiusque maturitatem assecutam fuisse. Itaque omnia fidelissime referimus, et explicamus, quae in scriniis Cimelii asseruantur, seu illa dono, seu cambio, seu aere parato aquisita sint; parum solliciti, obuiane, vulgaria, communiaque, vel cuiuscunque alterius nomenclationis minutias dicere lubeat. Fortassis mox tempus appellet, quo etiam Fidei-Commissa, et Legata locum habitura sunt, vt hasce plagulas memorabiliora Supplementa excipiant.

Interea iuuerit praesentis Catalogi simulacrum pingere. - Partiti sumus hunc in quatuor Sectiones. - Prima complectitur Collectanea Sphragistica, secunda Antiquitates, et Raritates varii generis, et pretii, passim Hungaricas, tertia Arma antiqua diuersae formae in Hungaria inuenta, quarta Antiquitates graecas, et romanas, perinde in Ditionibus Coronae apostolicae erutas. - Quoduis paradigma tanta cura, et studio adumbrare, exhibere, et indicare contendimus, 1) vt neminem fugeret forma, et figura, quam repraesentat, 2.) materia, ex qua conflatum, et fabricatum est, 3.) locus in quo inuentum, vel hactenus conseruatum fuit, 4.) maecenas, qui illud largitus est, vel pretium, quo comparatum erat, 5.) interpretatio, quae illud, vbi necessum videbatur, illustraret. - In hoc compendio totius Indicis labor, fortasse non plane proletarius concentratur. - Poteram quidem, consultis eruditis adminiculis, ad morem exterorum Museorum, quorum Catalogos L. BEGERVS, JACOBAEVS, AMADVTIVS, aliique splendide ediderunt, prolixioribus animadversionibus ex historia, scientia rei antiquariae, mythologia, etc. petitis, atque aeri incisis schematum iconibus Cimeliothecam Hungaricam proponere, augere, et exornare. Sed enim, me etiam tacente, omnis facile perspecturus est caussam, quae me ab hac meditatione prohibuerit, et brevitati studere iusserit - Vtamur igitur ex modico, quantum res poscit, aceruo.

Dabam Pestini in Museo Nationali Hungarico ad diem XIX. Martii MDCCCXXI


×