---

Tartalom

Praefatio

I. II. RÁKÓCZI FERENCZ ÖNÉLETRAJZA
Confessio Peccatoris
Meditationes in forma soliloquiorum de mysterio reparationis naturae humanae per Adam
In nocte nativitatis domini meditatio in forma soliloquiorum super evangelium Luc. secundum
Continuatio confessionis per formam soliloquiorum ab anno aetatis XXVII.
Continuatio confessionis ab anno 1717, aetatis 41.

II. EGY KERESZTYÉN FEJEDELEM AHÍTÁSAI - ASPIRATIONES PRINCIPIS CHRISTIANI - ASPIRATIONS D'UN PRINCE CHRÉTIEN
Aspirationes occasione belli - Aspirations par rapport à la guerre
Aspirationes contemplativae ante et post sacram communionem - Aspirations contemplatives avant et après la sainte communion

---

Praefatio

Franciscus II. Rákóczi Princeps, gallico sermone, literis consignavit Memorabilia belli, in Hungaria ineunte seculo XVIII vindicandae libertatis causa suscepti, ipsoque duce gesti, orsus ab anno 1703. ac prosecutus usque ipsum exitum.

Opus hoc anno 1739., auctore iam fatis functo, luci publicae datum est Hagae.) In horum "Memorabilium" pluribus locis meminit auctor alterius cuiusdam operis, ad vitam suam pertinentis a se exarati, nempe "Confessionum", in queis, ut ipse testatur, vitae suae cursum exposuit, rationesque, quibus ad agendum inductus fuerat, dilucidavit.

Opus hoc biographicum in lucem prolatum nondnm fuit, imo adhuc penitus latuit, quamvis in Annalibus Camaldulensium proditum fuerit principem Rakoczium ante obitum iussisse, ut "opera, quae Rodostii composuerat, nimirum Meditationes in Sacram Scripturam et Confessiones" post obitum ad eremitas Parisienses transmittantur, unacum corde balsamo condito, apud ipsos humando."

Etenim Princeps Rákóczi cum exul Parisiis degeret, saepius et ex aula regis Ludovici XIV magnifica se ad coenobium "Grosbois" dictum retulit, ut animo multum agitato sacra ascesi levamen nancisceretur. Rege autem, quem sibi faventem expertus fuerat, defuncto, reliquos annos, posthabita Philippi Aurelianensis Principis Regentis aula, cum amico Marechallo Tessée integros fere ibidem transegit.

Haud igitur mirum, voluisse eum, ut cor et illae, quibus cordis secreta inseruit, paginae post mortem in eorum tutela essent.

Atque isthic delitebant illae ad id tempus, quo omnis Gallia bello civili exaestuans conversionem reipublicae moliebatur.

Anno 1792. abolitis ordinibus religiosis, inter alia monasteriorum scripta, Bibliothecae Nationali, quae Parisiis est, illatae sunt, ubi Augustus Grisza nostras. vir patriae illustrandae studiosus, percepto ex Annalibus Camaldulensium indicio, permotus primus eas indagandi curam suscepit.

Diuturnos conatus ac prosperum tandem eorum successum sic ipse exponit in relatione, quam ad Commissionem fontium historicorum Academiae Hungaricae die 15-a Januarii anni 1872. dedit:

"Iterum atque iterum requirebam - inquit - viros, queis cura Manuscriptorum in Bibliotheca Nationis Gallicae credita est; at hi pervestigatis indicibus identidem retulerunt, optatum scriptum in Catalogis non indicari. Interea temporis non solum id egi, ut in omnibus, quae Parisiis habentur, bibliothecis publicis quaereretur, sed obtento in ipsum quoque Imperii Archivum (Archive de l'Empire) aditu pervestigavi omnes fasciculos, in quibus scripta, res Hungariae attingentia continentur. Insuper singularis benevolentia cuiusdam e custodibus huius Tabularii ultro effecit, ut desideratum scriptum in Provincialibus quoque Archivis, Versaliensi et Melunensi quaereretur. At frustra. Facta sunt haec anno 1857.

"Jam plures menses fuerunt elapsi, attamen omnis labor irritus erat, ac spe frustratus iam et susceptae curae nuncium mittendum esse existimabam, persvasus, scriptum illud saeviente belli civilis tempestate, aut incendio fuisse absumtum, quod permultis accidit, aut per monachos, quorum fidei creditum fuit, - una cum suis libris alio translatum esse, quod initio motuum civilium saepe evenit. Visum tamen est, ultimo quasi tentamine, sciscitandum esse de haeredibus familiae Comitum Dangeau, quae Principi Rákóczi affinitate fuerat iuncta. Mensis iam tum Martius erat anni 1858-i, cum a viro erudito Claude, uno eorum, quibus cura est Manuscriptorum Bibliothecae Nationis Gallicae, exoptatum accepi nuncium, opus nempe Principis Rákóczi praeter exspectationem in manus incidisse. Patuit tunc, cur illud tam diu latuerit. Cum enim opus ut latine scriptum indicaverim, Bibliothecae custodes semper in serie et catalogo latinorum scriptorum quaesitabant. At vero cum volumen, cui "Confessiones" insertae sunt, insuper et alia duo scripta gallico idiomate concinnata comprehendat, illud in seriem Manuscriptorum Gallicorum referendum putavit is, qui primus catalogo intulit, apposito ei signo S. G. F. (Saint Germain Français) 1458:

Nunc iam in latinorum operum seriein locatum est, apposita hac nota: "13028 fonds Saint Germain de Prés latin. " -

Manuscriptum ipsum continetur volumine formae, ut dicimus, in quarto minori, quod 1111 paginas habet, complectiturque tria totidem materiarum scripta.

Horum I-um est opus Principis Rákóczi, latini textus, propria auctoris manu scriptum, paginarum 671, hanc inscriptionem in fronte habens: "Confessio Peccatoris ... inchoata 1716."

A pagina 1-116 refert auctor biographiam sui a die natali usque annum 1700.

Paginae sequentes a 117-160 exhibent duas Meditationes, nempe 1) "Meditationes in forma soliloquiorum de misterio redemptionis naturae humanae per Adam." 2) "In nocte nativiiatis Domini, meditatio in forma soliloquiorum super Evangelio Lucae."

A pagina 165-671 prosequitur autobiographiam usque commorationem sui in Turcia.

Pars II-a, quae a pagina 673-904 procurrit, insripta est: "Aspirationes Principis Christiani", quae in bipartitis paginis latino et gal1ico sermone exaratae sunt, manu quidem aliena, - forsitan viri galli Bechon, quem a secretis habuit, - sed in quavis pagina videntur literae initiales nominis eius, in testimonium factae per eundem revisionis.

Pars demum III-a (a 909-1111 pag.) complectitur lucubrationem Principis Rákóczi huius tituli; "Reflexions sur les principes de la vie civile et de la politesse d'un chretien." Praefationi huius operis nomen suum manu propria sic subscripsit: "François Prince". Lucubratio haec luci publicae data est in opere "Testament politique et moral du Prince Rákoczy", at textus in multis abludit a manuscripto. in quantum nempe editor stylum auctoris gallicum emendavit.

Noster Augustus Grisza sollerti manu et integra fide transumsit primam et secundam nunc dicti operis partem, easque lubens obtulit Commissioni fontium historicorum Academiae Hungaricae, cuius nunc cura et impensis haec scripta Principis inclyti in lucem publicam prodeunt, utpote "Confessiones" seu Autobiograpl a et "Aspirationes Principis Christiani", illud nempe Autobiographia - cuius et forma et contextus vivide refert nobis in memoriam Confessiones S. Augustini, - singularem meretur attentionem, ceu opus viri, ob eximia facinora non solum in fastis Hungariae celebrati, sed et inter praecipuos sui aevi heroes laudati; sicque simul insigni pollet auctoritate inter historicos eius temporis fontes.

---