---

Indice

Conspectus totius dissertationis synopticus
Sectio Preambula, agit de concordi discordia, et discordi concordia Protestantium.
Sectio Prima. Historiam Augustanae Confessionis exponit.
Sectio II. Continet Relationes de Confessione Helvetica.
Sectio III. Originem et fata Catechismi Palatini enarrat.
Sectio IIII. Proponit vulgarem de Auctoribus Catechismi Palatini opinionem.
Sectio V. Zachariam Ursinum Auctorem suisse Catechismi Palatini, è Vita Ejus, per Franciscum Junium descripta, agnoscit.
Sectio VI. Enumerat fundamenta dubitationis de Casparo Oleviano.
Sectio VII. Quam dubitationem è Vita Oleviani, Auctore Joanne Piscatore edita, confirmat.
Sectio. VIII. Zachariam Ursinum solum et unicum fuisse Auctorem Catechismi Palatini, ex iis, quae methodo deliberativa disputata sunt, concludit.
Sectio VIIII. Recitat Historiam S. Synodi Dordracenae.
Sectio X. XI. XII. XIII. XIIII. XV. XVI. XVII. Judicium S. Synodi Dordracenae, de sententiae Orthodoxae propositionibus, et heterodoxae Rejectionibus, per quinque Capita Controversa describit.
Sectio XVIII. Formulam Consensus Ecclesiarum Helvet. Reformatarum, circa Doctrinam de Gratia universali et connexa, aliaque nonnulla Capita, recipit.
Sectio Concludens. Scopum Differtationis aperit, et claudit.

---

Praeambula

Hierosolyma, Sancta illa Civitas DEI, prima Sedes Doctrinae Christianae, matrix et originaria Ecclesia totius Christianismi adpellatur, nec inmerito; praedicentibus enim inlustribus oraculis, Jes. II. v. 3. Mich. IIII. v. 2. Tzione prodiit Doctrina, et Verbum JEHOVAE Hierosolymis. atque de complemento clarssime adtestantibus, tam Sacris, quam Ecclesiasticis priorum Patrum, Justini Martyris, Irenaei, Tertulliani, Eusebii, et aliorum Historiis. Quod autem nascenti Evangelio Hierosolyma suit, idem renascenti, et beneficio Reformationis ex corruptelis doctrinae, morum, et regiminis restituto, sunt duae insignes Metropoles, Tigurum Helvetiorum, et Witteberga Saxonum: Saeculo quippe sextodecimo Huldricus Zvvinglius Tiguri, Martinus Lutherus Wittebergae, Doctrina Evangelicae vindicationem, ac Ecclesiae Reformationem magno animo, et stupendo successu, cooperante Spiritu S. adgressi sunt; ita quidem, ut utrimque longè latèque non modo per Germaniam, sed etiam per sintima regna, et provincias perferretur, ac cupidissime admitteretur renatum Evangelium. Et Tigurum quidem Matrem agnoscunt Ecclesiae Helveticae, et Superioris Germaniae, praecipue ad Rhenum, nec non aliae per Galliam, Angliam, Scotiam, Belgium, Poloniae ac Litvaniae partem, ac denique per Hungariam et Trans-silvaniam. &c. &c. Wittenbergam vero eodem honore dignantur Ecclesiae per utramque Saxoniam laxius sic dictam, et ei adsitas in Germania Provincias, per Daniam, item Norvvegiam, Svvetiam, &c. &c. Quae omnes utriusquae Metropoleos Ecclesiae, et si communem, sub nomine Protestantium, Reformationis Caussam agant, iis tamen, quae Confessionem Tigurinam sequuntur, haec praerogativa optimo tribuitur titulo, quod ab erroribus et Superstitionibus veteribus purgatiores sint, eoque gravioribus Romanensium odiis obnoxiae. Quantum autem, proh dolor! damni in Ecclesiam pariter ac Remp. invexerit infelix illud Religionis schisma, inter Protestantes Imperii Germanici ortum, cogitari vix satis, deplorari pro merito unquam potest. Neque enim tantum renascentis Evangelii propagatio inhibita, et infirmis Scandalum datum, et hostibus Protestantium insultandi ac de dissidiis civilibus triumphandi nata est ansa; sed eo quoque processit quorumdam aemulatio, ut tela ac vires, quas ad expugnandos hostes, suos conjungere debuistent, in perniciem mutuam Fratrum convertere maluerint. Hinc essectum est, ut intra Sacramentariam Caussam lis illa non stetit, sed augendo incendio nova undique à turbulentis ingeniis materia conquisita, nullus ferme Theologiae locus extra controversiam relictus, quin etiam certa prius ac indubitata Doctrinae capita in controversiam vocata; nullus apex reliquus manserit, in quo non dissensum aliquem reperire, vel alteri per calumniam affingere studium esset. Ipsa Augustanae Confessionis formula, quae ad communem caussam Protestantium defendendam primitus fuerat instituta, tandem velut tessera dissensionis inter ipsos jactari coepit: et licet consensum suum super eadem Confessione, decimo duntaxat Articulo, nec eo toto excepto, vice non simplici publice privatimque testatum fecissent Reformati, quod etiam ad oculos demonstravit Henricus Altingius, in Disputatione Harmonica, Confessionum Augustanae, Helvetica et Palatina Orthodoxum consensum exhibente; non defuerunt tamen calumniatores, qui universam nostrarum Ecclesiarum Doctrinam toto coelo ab Augustana Confessione distare, adeoque è multiplici haeresium congerie conflatam esse, absurda absurdorum absurdissima Calvinistica absurda, Hodomoriam Spiritus Calviniani nuncupando, et nunc, et olim insigni inpudentia clamitarint. Idque non alio consilio, quam ut disrupto penitus, quantum in ipsis erant, Christianae unionis vinculo, etiam usura communionis illius pacis, quae Confessionis Augustanae sociis fancita est, Reformatos excluderent, adeoque invidiae et armis adversatiorum extirpandos objicerent. Atque ita schisma, data opera quaesitum, tandem conroboratum, paries intergerinus erectus, discordia inextingvibilis stabilita, concepta famosa illa Concordiae Formula, tamquam unico Libro Symbolico. Nos vero adhaeremus Augustana et Helveticae Confessionibus, nec non Catechismo Palatino, Libris Symbolicis Consensum Orthodoxum spirantibus, in omnibus Augustanae Confessionis Articulis, praeterquam in decimo eoque non toto, super quo Theologi et Doctores Reformati sententiam suam tam liquido demonstrarunt, ut non tam de veritate rei, quam de considerandi modo discrepare viderentur. Quare si in aliquibus, iisque non levibus Doctrinae Capitibus, internos, et formulae concordiae adhaerentes sit dissensus, non utique ex ipsa Augustanae Confessionis formula, tot vulgo jactatas controversias ortum ducere, sed extra illius ambitum longissime remotas, et à litigiosis maxime ingeniis aliunde arceslitas esse: Sic ut merito de plerisque earum ambigi possit, an non magis, quam nos, illi ipsi qui Confessionem hanc ita mordicus tueri volunt, à Doctrina antecessorum suorum recesserint; quod quidem à nonnullis haud ineptè fuit demonstratum.

---