Köblös József: A DREL (Pápa) középkori oklevelei1. 1265. -oklevelek3. 1270. -

2.

1269. -

    IV. Béla király Dyco ispán fiainak: Péternek, Eghouchnak és Miklósnak adja a már egyszer apjuknak adományozott Szenna földet, miután az erről szóló korábbi adománylevél elégett.

Eredeti, átírás: -
Fennmaradási forma: A: 1747. febr. 23-án kelt egyszerű másolat. B és C: újkori egyszerű másolat.
Lelőhely: A: DREL DL 1. Az átírás szövege előtt: Salutem! Ignosces, lector benevole, quod initium harum territorialium literarum in pargamena scriptarum exacte, propter corrosionem murium tibi describi non potest; tamen in quantum sensus earundem se extendat, haec in paribus quoque presentantur. Az átírt szöveg végén: Hae litterae territoriales sunt pariatae anno 1747, mense februario, speciatim die 23. Mellette egy számítás:

anno1750
- 1269
sunt451anni.

Az összehajtogatott hátlapon: Paria litterarum territorialium Szenensium.
B: Luka család levéltára, 2. 4. (Magyar Nemzeti Múzeum, Törzsanyag) - MOL DL 70125/1. Kétrét hajtott papír, 1-2. oldalán ennek az oklevélnek, 3. oldalán pedig a 34. jegyzetben említett 1673- as iratnak a szövege. A hátlapon régebbi jelzete: B. No 1o. és Fasciculus sub B. Alul: Metales possessionis Szenna de anno 1269. cum annexa conscriptione territorii pagi Lest.
C: Ugyanott - MOL DL 70125/2. A papírlap hátán: Metales Szennenses de anno 1269. és: Szenna és Lest helységek közt fen forgó határ-eligazíttását targyazó iroványok, Béla király donatiojával egyetemben. továbbá: Pane, testi (?) toho, v nems ljak (?) chotari Szenenskeho gsak poznamenam. (Magyarul: Uram, tanúskodj úgy, ahogy benne [az oklevélben], tudniillik a szennai határnál meg van jelölve.)
Fénykép: A: MOL DF 285427.
Kiadás: Fejér IV/3. 519-520.; Mocsáry I. 130.
Regeszta: Szentpétery 1626. sz. (I/3. 496.)

    Bela IV. Dei gratia [1]- Hungariae, Dalmatiae, Croatiae, Ramae[2], Serviae[3] -1, Gallitiae, Lodomeriae Cumaniaeque rex omnibus praesentes litteras inspecturis salutem in omnium Salvatore!
    Ad [4]-universorum notitam harum serie volumus pervenire[5], quod comes-4 [6]-Petrus, Eghouch et Dico filii Diconis-6 ad nostram[7] accedentes praesentiam[8] nobis exposuere[9] supplicando, quod cum terram 10-castri Neograd Seynna vocatam eorum-[10] familiae[11] comitis[12] Diconis[13] longe ante adventum eorum[14], videlicet ante viginti annos nostro privilegio contulissemus[15], ipsum privilegium [16]-super dictam terram, cum-16 post obitum patris ipsorum in domo combustum [17]-extitisset, petentes-17 a nobis instantissime et devote, ut licet in[18] pacifica possessione dictae terrae fuissent 19-et nunc essent-[19] constituti, tamen [20]-super eadem-20 terra ob merita servitiorum[21] suorum et patris sui comitis Diconis[22] nostrum privilegium eisdem dare dignaremur iterato[23].
    Verum, quia de donatione [24]-praefatae terrae-24 Seynna[25] dicto comiti Diconi[26] facta[27] quamvis et nos aliqualiter recordabamur[28], nihilominus ad maiorem cautelam et ad inquirendam omnem veritatem, utrum [29]-ipsi comes Petrus, Eghouch et Dyco-29 fuerint[30] et sint[31] in pacifica possessione praedictae terrae nec ne, misimus fidelem[32] nostrum magistrum Michaelem, qui ad nos rediens retulit eosdem in pacifica possessione praedictae[33] terrae Seynna25 fuisse et esse ab antiquo, et quod eandem reambulasset per veteres metas et antiquas[34] praesentibus omnibus commetaneis et vicinis eiusdem terrae et non contradicentibus.
    Cuius[35] terrae metae, sicut idem magister Michael [36]-nobis retulit-36, hoc ordine distinguuntur: [37]-- Prima meta incipit ab aquilone in campo Ztroch a capite aquae Ztorgova, et per eandem aquam Ztorgova vadit directe ad Nogberk ad partem meridionalem, et inde exit de aqua Ztorgova ad caput sicci fluvii, ubi est meta in arbore vulgfa crucifigurata[38], et per eundem siccum fluvium per Nogberk vadit ad occidentem, ubi est meta in arbore vulgfa inter[39] eundem siccum fluvium. Inde exit de Nogberk per ipsum siccum fluvium ad unam arborem vulgfa dictam, sub qua est meta terrea[40]. Inde ascendit ad berch lapidosum, qui berch est inter aquam Storgoa[41] et inter fluvium Zlatna. Inde per eundem berch [42]-ad meridiem eundo usque-42 Nogberk directe pervenit ad arborem vulgfa, sub qua est meta. Inde declinat ad occidentem, descendendo ex ipso berch pervenit [43]-ad ipsum siccum-43 fluvium, et per eundem descendit ad vallem ad aquam Zalatna, et ibi incipit ire per Zalatnam directe ad aquilonem usque ad caput Zlatna, ad Kuzberch. Inde per Kusberch[44] vadit ad caput fluvii Sula. Inde de Sula vadit per eundem Kuzberch ad caput fluvii Ztorgova ad primam metam, ibique terminatur[45] --37.
    Nos[46] igitur ad instantiam et petitionem eorundem, [47]-Petri comitis, Eghouch et Diconis-47 inclinati[48] [49]-eo, quod Dyco[50] comes, pater ipsorum-49 nobis fideliter serviebat[51], et quod ipsi et[52] pro servitio nobis impendendo utiles habebantur[53], [54]-eisdem Petro comiti, Eghouch et Diconi super donatione praemissae terrae Seynna nostrum-54 privilegium denuo duximus concedendum duplici sigilli nostri munimine roborantes[55].
    Datum per manus magistri[56] Demetrii Albensis[57] praepositi, aulae nostrae vicecancellarii, dilecti et [58]-fidelis nostri-58 anno Domini 1269[59], regni autem[60] nostri anno 24[61].


    1--1 B. A a másoló szerint hic defectus est. Egy későbbi kéz föléje bejegyezte: Hungariae, Dalmatiae, Croatiae, Sclavoniae, Ramae, Serviae, Bulgariae. C ez a rész szintén hiányzik, kivéve a Serviae szó.
    2 B helytelenül Romae.
    3 B helytelenül Seritiae.
    4--4 B. A a másoló szerint defectus. C szintén hiányzik, kivéve az utolsó szót, ami nála comites.
    5 B helytelenül provenire.
    6--6 B Petrus Mikovich et Miko Mikonic. C Petrus, Eghouch et Dico filii comitis Diconis.
    7 C hibásan nos.
    8 C hibásan praesentia.
    9 B hibásan recto.
    10--10 Saját kiegészítés. A a másoló szerint hic mures eroserunt, prout ex originalibus patebit. B castri Neograd Szenatore Parvi eorum.(!) C szintén hiányt jelöl, de a castri szó nála már szerepel.
    11 B és C scilicet.
    12 C comiti.
    13 A helytelenül Diconi. B Mikoni. C Diconi.
    14 A a másoló szerint defectus. C hibásan nostrum.
    15 B hibásan habemus.
    16--16 B hibásan super dicta terra Szenna consignata. C super dicta [ _ _ _ ] cum.
    17--17 B hibásan extitisse, praesentes.
    18 B ez a szó tévesen hiányzik.
    19--19 B. A a másoló is csak vonalkázással jelölte a hiányt. C et essent.
    20--20 B si quidem.
    21 B és C. A tévesen servorum.
    22 B Mikonis.
    23 B tévesen exmisimus.
    24--24 B tévesen praefata terra.
    25 B Szenna.
    26 B Mikoni.
    27 C tévesen factae.
    28 B recordamur.
    29--29 B ipse comes Petrus Mikonich et Miko. C ipsi comites Petrus, Eghouch et Dico.
    30 B tévesen fuerant.
    31 B tévesen sunt.
    32 B tévesen filium.
    33 B iamdictae. C supradictae.
    34 B. A és C tévesen antiquis.
    35 C tévesen cui.
    36--36 B retulit nobis.
    37--37 B pár kezdő szót leszámítva teljesen más határjárást közöl. Prima meta incipit ab aquilone in campo Ztroch, ubi est meta terrea Oprecna, inde vadit ad viam, qua via ostendit ad vallem Strichoviam, ubi est meta in lapide crucesignata. Inde ostendit ad siccam Strigoviam recte per aquam, et per eandem aquam vadit directe usque per vallem siccam, per quam Stregoviam, ubi est meta Studnicka Blatna. Inde monstrat per campum, ubi est meta in arbore Sólyfa cruce signata. Inde monstrat metam Stanok Naspek. Inde deinceps vadit per montem, qui vocatur Nemcowa na Studnicku. Inde profertur per collem, ubi est meta Studnicka na Jamifsách (?). Inde vadit per Kyz Borg lapidosum. Inde vadit per campum, ubi est meta Penazna Lipa. Inde ostendit Racowa Studnycka. Inde declinat ad occidentem, descendendo ad aquam Salatnyam, et ibi incipit ire per aquam Salatnam ad caput fluvii. Inde vadit recte per viam preciosam, ubi est meta Janiov Buk. Inde vadit in aquam, quae vocatur Hluboka, ubi est meta lapis tribus crucibus signata. Inde vadit per aquam nominatam Hluboka usque ad metam Konopna Dolinka. Inde vadit ad Lipovam Dolinkam usque ad verticem Kamenja, qui autem iacet ad superiorem partem, possident Lamenses, qui autem ad inferiorem, possident Lahotka. Aztán a következő megjegyzés szerepel: (Plura hic non apposita continentur in litteris originalibus.) Sajnos az eredeti nem maradt fenn, de a másik két kézirat és az itt szereplő, számtalan belejavítástól hemzsegő, ezért olykor bizonytalan olvasatú szlovák helynevek kétségtelenné teszik, hogy az eredeti határjárás pár elemének felhasználásával az újkori állapotokat tükröző hamisításról van szó. Mivel ez a B, valamint az A-val majdnem teljesen egyező C kézirat egyazon őrzési helyen van, és a B szövegét is tartalmazó papíron található egy Lest falu vitatott határairól szóló 1673-as feljegyzés másolata is, feltételezhető, hogy a hamisító az eredeti oklevelet nem is látta, és a B kéziratot a C alapján szerkesztette, kicserélve a személyneveket, és újraírva a határjárást. Az itt szereplő szlovák földrajzi nevek feloldásában és a másolat hátlapján szereplő szlovák nyelvű mondat értelmezésében Püspöki Nagy Péter volt segítségemre, akinek ezúton is köszönetet mondok.
    38 C crucifigata.
    39 C iuxta.
    40 C tévesen aerea.
    41 C Ztorgova.
    42--42 C. A [_ _ _ ] radice eundo inter.
    43--43 C per siccum.
    44 C Kuzberch.
    45 C tévesen consunmatur (!).
    46 B hiányzik.
    47--47 C. A hibásan scilicet comitis Eghouch et Dyconis. B szintén hibásan petitionis Mikocs, majd egy-két szónyi helyet üresen hagy.
    48 B hibásan inclinata.
    49--49 B ennek a hét szónak a helyét üresen hagyja.
    50 C Dico.
    51 B serviverat. C servierat.
    52 B hiányzik. C etiam.
    53 B tévesen: habeantur.
    54--54 C. A eisdem Petro comiti, Eghouch et Dyconi super donationem (!) praemissae terrae nostrae Seynna nostrum. B eodem Petro comiti Mikocs et Mikoni super donatione erga terram Szenna nobis (!).
    55 B némi jóindulattal roborat[um].
    56 B utána domini.
    57 B Alban (!). C némi jóindulattal Alban[sis].
    58--58 C tévesen fidelissimi.
    59 B és C millesimo ducentesimo sexagesimo nono.
    60 B a (!). C hiányzik.
    61 B trecentesimo (!!!) quarto. C vicesimo quarto.


Köblös József: A DREL (Pápa) középkori oklevelei1. 1265. -oklevelek3. 1270. -